Telesağlık Ve Uzaktan Tanı

Aralık 2021

Etki Gösterge Getirisi:

Yüzde 25'ten Yüksek

Yatırım Zaman Çerçevesi

Kısa Vadeli (0–5 Yıl)

Pazar Büyüklüğü

1 Milyar Dolardan Az

İş Modeli Açıklaması

Sağlık hizmetlerine erişimi artırmak ve hastane tesisleri üzerindeki baskıyı azaltmak için uzaktan teşhis/telesağlık hizmetleri sağlamak

Beklenen Etki

Telesağlık modellerine yapılan yatırımlar, bir bütün olarak nüfusun sağlık hizmetlerine erişimini iyileştirecek ve sağlık tesisleri üzerindeki baskıyı azaltarak viral salgınlar sırasında hastaların ve sağlık çalışanlarının maruz kalma riskini en aza indirecektir.

Bölgeler

Güneydoğu Anadolu Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi, Doğu Anadolu Bölgesi

Sektör
Sağlık Hizmetleri > Tıbbi Teknoloji

Direkt İlgili SKA'lar

Dolaylı Etkili SKA'lar:

Sektör
Sağlık Hizmeti

Kalkınma ihtiyacı: 2020 Sürdürülebilir Kalkınma Raporu Dashboard’a göre, Türkiye’nin SDG 3 (Sağlık ve Refah) konusundaki performansında önemli zorluklar devam etmektedir. Bu durum COVID-19 ile daha da kötüleşiyor

Politika önceliği: İlaç ve tıbbi cihazlar öncelikli yatırım alanları olarak listelenmiştir (11. Kalkınma Planı ve 2020 Cumhurbaşkanlığı Programı). Sağlık Bakanlığı 2019-2023 Stratejik Planı, bilgi teknolojilerinin verimsiz kullanımı, sınırlı Ar-Ge ölçeği, bölgesel sağlık hizmetlerindeki eşitsizlikler ve sağlık personelinin eksik istihdamı gibi kısıtlamaları vurgulamaktadır.

Cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Türkiye’deki sağlık çalışanlarının %60’ı kadındır. (17) Sağlık sektöründeki iş kategorilerinin cinsiyete dayalı dağılımını sağlayan resmi bir veri bulunmamaktadır. Türkiye’de 1000 kişiye 1,83 doktor düşüyor (18), bu OECD ortalaması olan 3,4’ün altında.(19) Şu anda ülkede bir milyon kişiye 19,05 hastane yatağı düşüyor (18). Bu göstergelerin bölgesel dağılımı sağlanmamakla birlikte, kırsal ve uzak bölgeler sağlık tesislerine ve personele eşit olmayan erişime sahiptir.

Yatırım fırsatları: Geniş çaplı reformlar ve önemli sektörel büyüme, yatırımları sağlığa yönlendiriyor. Katma değeri yüksek ilaç ve tıbbi cihaz üretimi, ülke tarafından öncelikli yatırım alanları olarak gösteriliyor. Ayrıca, uluslararası akredite Joint Commission International kapsamında birçok klinik ve hastanenin varlığı, sağlık turizmi için umutları desteklemektedir.

Temel darboğazlar: Bilim adamları ve sanayi arasındaki işbirliği eksikliği ve özel sektörü temel araştırma limit ölçeğine yatırım yapmaya teşvik etme fırsatlarının eksikliği. Genel olarak, sağlık araştırması ve Ar-Ge altyapısının geliştirilmesi gereklidir

Alt Sektör
Tıbbi teknoloji

Kalkınma ihtiyacı: Bu alt sektör, Türkiye içinde ve dışında sağlık hizmetlerine erişimdeki eşitsizlik doğrultusunda seçilmiştir. Hizmet sunumundaki bölgesel farklılıklar telesağlık ve sağlık turizmi gibi iş modelleri aracılığıyla ele alınabilir.

Politika önceliği: Sağlık Bakanlığı’nın 2019-2023 Stratejik Planında yer alan 6. Hedef, Türk sağlık sektörünün küresel hizmet sunumuna ve ulusal ihtiyaçlara katkı sağlaması çağrısında bulunuyor. Bu doğrultuda rapor, sağlık turizmi ve uzaktan teşhisin hayati önem taşıdığını belirtiyor. hizmet sunum alanları

Cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Türkiye’deki sağlık çalışanlarının %60’ı kadındır. (17) Sağlık sektöründeki iş kategorilerinin cinsiyete dayalı dağılımını sağlayan resmi bir veri bulunmamaktadır. Türkiye’de 1000 kişiye 1,83 doktor düşüyor (18), bu OECD ortalaması olan 3,4’ün altında.(19) Şu anda ülkede bir milyon kişiye 19,05 hastane yatağı düşüyor (18). Bu göstergelerin bölgesel dağılımı sağlanmamakla birlikte, kırsal ve uzak bölgeler sağlık tesislerine ve personele eşit olmayan erişime sahiptir.

Yatırım fırsatları: Geniş çaplı reformlar ve önemli sektörel büyüme, yatırımları sağlığa yönlendiriyor. Katma değeri yüksek ilaç ve tıbbi cihaz üretimi, ülke tarafından öncelikli yatırım alanları olarak gösteriliyor. Ayrıca, uluslararası akredite Joint Commission International kapsamında birçok klinik ve hastanenin varlığı, sağlık turizmi için umutları desteklemektedir.

Önemli darboğazlar: Belirli bölgelerdeki ulaşım ve telekomünikasyon altyapısı, uzaktan teşhis veya sağlık turizmi hizmetlerine erişimi engelleyebilir.

Pazar Büyüklüğü ve Faktörler
Kritik YFA Birimi

Küresel teletıp pazar büyüklüğünün 2019’da 41,4 milyar ABD doları olduğu tahmin edilmektedir ve tahmin döneminde %15,1’lik bir CAGR’ye tanık olması bekleniyor. (10)

Etki Gösterge Getirisi

Yüzde 25'ten Yüksek

%25’ten fazla

Teletıp iş modellerinin maliyet-fayda analizi ve benzer pazarlardaki önceki satın almalar, bu yatırım alanı için %21-40 arasında bir IRR aralığına işaret ediyor. (11)(12)

Yatırım Zaman Çerçevesi

Kısa Vadeli (0–5 Yıl)

Bu yatırımlar sermaye yoğun değildir ve COVID-19 pandemisinden kaynaklanan artan ihtiyaçlar nedeniyle kısa vadede nakit akışı yaratması muhtemeldir.

Gider Boyutu

500,000 Dolar – 1 Milyon Dolar

Piyasa Riskleri ve Ölçek Engelleri

İş – Tedarik Zinciri Kısıtlamaları
İnternet ve telekomünikasyon hizmetlerine sınırlı erişim, belirli bölgelerde ölçeği sınırlayabilir.

Sürdürülebilir Kalkınma İhtiyacı

İyi tasarlanmış telesağlık hizmetleri, hasta katılımını ve izlenmesini, sağlık hizmetlerine erişimi ve önleyici bakımı iyileştirecektir.

Telesağlık, kalabalık tesislere olan talebi azaltacaktır. Bu noktada, uzaktan konsültasyonlarla gereksiz kabuller ve yeniden kabuller azaltılabilir.

Covid-19 salgını, sağlık tesisleri üzerindeki baskıya rağmen hizmet kalitesinin ve sürekliliğinin sağlanmasında uzaktan teşhis ve telesağlık hizmetlerinin önemini ortaya koymuştur.

Cinsiyet ve Marjinalleşme

Türkiye’de sağlık hizmetlerine ve personele erişimde kır-kent eşitsizliği vardır.

Beklenen Gelişim Sonucu

Sağlık hizmetlerine erişimi iyileştirmek, sağlık tesisleri üzerindeki baskıyı azaltmak, viral salgınlar sırasında hastalar ve sağlık çalışanlarının maruz kalma riskini en aza indirmek (SKH 3)

Cinsiyet ve Marjinalleşme

Kadın, göçmen veya kırsal nüfus için tıbbi hizmetlere erişimi artırmak

 

İlgili Birincil SKH'ler

3 – İyi Sağlık ve Refah

3.4.1 Kardiyovasküler hastalık, kanser, diyabet veya kronik solunum yolu hastalığına atfedilen ölüm oranı

3.5.1 Madde kullanım bozuklukları için tedavi müdahalelerinin (farmakolojik, psikososyal ve rehabilitasyon ve bakım sonrası hizmetler) kapsamı

3.8.1 Temel sağlık hizmetlerinin kapsamı

Mevcut Seviye %16,1 (13)76.2% (13)

Hedef Düzeyi %100 (13)

İlgili İkincil SKH’ler

Doğrudan Etkilenen Paydaşlar

Bireyler
Hastalar, bakıcılar, sağlık çalışanları
Cinsiyet eşitsizliği ve/veya marjinalleşme
Tıbbi hizmetlere eşit olmayan erişimi olan kadınlar, göçmenler veya kırsal nüfus
Kamu sektörü
Hükümetler, Kamu ve Özel Ödeyenler, Sosyal Güvenlik Kurumları

Dolaylı Olarak Etkilenen Paydaşlar

Bireyler
Telekomünikasyon ağı çalışanları
Kurumsal
Aracı rezervasyon kuruluşları, telekomünikasyon ağları, internet servis sağlayıcıları

Sonuç Riskleri

Yanlış ve net olmayan raporlama/teşhisler, kişisel sağlık bilgilerinin elektronik ortamda tutulmasıyla ilişkili riskler.

Uzaktan tanı, akıl yürütme hatalarına neden olabilir, doktor ve hasta arasındaki güven kavramını azaltabilir. (14)

Impact Risks

Yürütme Riski

Etki Sınıflandırması

B- Fayda Paydaşları

Ne

Önemli, olumlu sonuç: lokasyondan bağımsız olarak sağlık hizmetlerine erişim ve sağlık tesisleri üzerindeki baskının azalması.

Kim

Bu yatırım alanından uzaktan teşhis hizmet sağlayıcıları, sağlık kuruluşları ve hastaların (özellikle sağlık tesislerinin kısıtlı olduğu bölgelerde) faydalanması beklenmektedir.

Risk

Orta Risk (Veri gizliliği, teknoloji ile ilgili hatalar, iletişimsizlik ve uzaktan teşhisin doğruluğu ile ilgili riskler dikkate alınmalıdır.)

Etki Tezi

Telesağlık modellerine yapılan yatırımlar, bir bütün olarak nüfusun sağlık hizmetlerine erişimini iyileştirecek ve sağlık tesisleri üzerindeki baskıyı azaltarak, viral salgınlar sırasında hastaların ve sağlık çalışanlarının maruz kalma riskini en aza indirecektir.

Politik Faktörler

(2020 Başkanlık Programı): 2020 Başkanlık Programı, genel erişilebilirlik ve kaynaklardaki gelişmelere rağmen, sağlık altyapısı ve personel dağılımında hala bölgesel farklılıklar/eşitsizlikler olduğunu kaydetmektedir.

(2019-2023 Sağlık Bakanlığı Stratejik Planı): Sağlık Bakanlığı 2019-2023 Stratejik Planında telesağlık/telerradyoloji ve Sağlık Bilgi Ağı hizmet odaklı proje ve sistemleri arasında yer almaktadır.

(2019-2023 Stratejik Planı): 2019-2023 Stratejik Planı, sağlık kurumları ve profesyonellerinin tıbbi yönergeler ve kurallar doğrultusunda sorumluluklarının daha kapsamlı bir şekilde anlaşılmasını kolaylaştırmak için dijital uygulamalar geliştirmeyi gerekli görmektedir.

Finansal Faktörler

Mali teşvikler: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası, yenilikçi teknolojileri finanse etmek için Türkiye Kalkınma Fonu kapsamında 350 milyon TL bütçeli şirket/proje bazlı “Teknoloji ve Yenilikçilik Fonu” teşviki vardır.

Mali teşvikler: Coğrafi olarak faal olan veya Teknoloji Geliştirme Bölgesi’nde yerleşik şirketler, Kurumlar Vergisi İstisnası (Kurumlar Vergisi İstisnası), Gelir Vergisi İstisnası, Sigorta Primi Desteği ve KDV muafiyetlerinden yararlanacaktır.

Diğer teşvikler: TÜBİTAK-TEYDEB, Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine proje bazında finansal destek sağlamaktadır.

Düzenleyici Faktörler

(Yönetmelik): Bu alanı düzenleyen iki kurum Sağlık Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığına bağlı Sağlık Bilgi Sistemleri Müdürlüğü’dür.

(Yönetmelik): Kişisel sağlık verilerinin korunması hem ulusal hem de uluslararası düzenlemelere tabidir (uluslararası): WMA Hasta Haklarına İlişkin Lizbon Bildirgesi ve DSÖ’nün Avrupa’da Hasta Haklarının Geliştirilmesi Bildirgesi
Hasta Hakları Yönetmeliği’nin 23. Maddesi, Tıpta Meslek Etiği Kuralları’nın 9. Maddesi, Fizik Etik Kurallarının 31. Maddesi, Tıp Etiği Kuralları’nın 4. Maddesi ‘Tıp ve Diş Cerrahları ve 20. Maddesi ‘Gizlilik ve Özel Hayatın Korunması’ başlıklı 1981 Anayasası (15)

(Yönetmelik): 663 sayılı Karar, 28103 sayılı Resmi Gazete, Sağlık Bilgi Sistemleri Müdürlüğü’nün e-sağlık ve sağlık veri/bilgi sistemlerinin yönetimindeki sorumluluklarını düzenlemektedir.

(Yönetmelik): Türkiye’de Kişisel Verileri Koruma Kurumu, kişisel verilerin korunmasından ve veri gizliliği konusunda kamuoyunun bilinçlendirilmesinden sorumludur.

ÖZEL SEKTÖR

Acıbadem Üniversitesi, Memorial Hastanesi, Medical Park, Yeditepe gibi teletıp hizmet sağlayıcıları

DEVLET

Sağlık Bakanlığı, Sağlık Bilgi Sistemleri Müdürlüğü, Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Sosyal Güvenlik Kurumu

ÇOKLU TARAFLAR

Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası, ticari bankalar, EBRD

Kar Amacı Gütmeyen

TEMDEC- Asya Teletıp Geliştirme Merkezi, İstanbul Üniversitesi (2000 yılında ulusal Teletıp Projesi’ni başlattı), İstanbul Üniversitesi Sürekli Tıp Eğitimi ve Araştırma Merkezi (İSTEM), Türk Endoskopik Laparoskopik Cerrahi Derneği (ELCD)