Metro Ve Demiryolu Araçları, Yürüyen Merdivenler, Sinyalizasyon Sistemlerinin Yerli Üretimi Ve Teknoloji Transferi

Aralık 2021

Etki Gösterge Getirisi:

15% – 20%

Yatırım Zaman Çerçevesi

Uzun Vadeli (10+ Yıl)

Pazar Büyüklüğü

1 Milyar Dolardan Az

Gider Boyutu

10 Milyon Dolardan Fazla

İş Modeli Açıklaması

Metro ve demiryolu araçlarının teknoloji transferi ve yerli üretimi
Alternatif: Yeni metro güzergahları için teknoloji transferi ve metro yürüyen merdivenlerinin yerli üretimi
Alternatif: Demiryolu ve metro sinyalizasyon sistemlerinin teknoloji transferi ve yerli üretimi

Beklenen Etki

Bu FYA, elektrikli araçların yerli üretimini ve sinyalizasyon altyapısını teşvik ederek ülke genelinde yolcu ve yük taşımacılığını optimize edecektir.

 

 

Bölgeler

Marmara Bölgesi

Sektör
Ulaşım > Kara Taşımacılığı

Direkt İlgili SKA'lar

Dolaylı Etkili SKA'lar:

Sektör
Toplu Taşıma

Geliştirme ihtiyacı: Türkiye, 2016 yılında 34. sırada yer aldıktan sonra, Lojistik Performans Endeksi’nde 2020 yılında (160 üzerinden) 47. sırada yer almaktadır.(1) Endüstriyel tesisler, limanlar ve demiryolu sistemleri arasındaki bağlantılar yeterince geliştirilmemiştir. Rekabet gücünü artırmak için Türkiye’nin lojistik maliyetlerini düşürmesi ve demiryolu ve deniz taşımacılığının daha yüksek paya sahip kombine taşımacılık modları geliştirmesi gerekiyor.(2)

“Politika önceliği: Hükümetin tüm ulaşım modlarını kapsayan entegre bir ulaşım altyapısını iyileştirme hedefi vardır. Altyapı, maksimum trafik güvenliğini sağlayacak, sürdürülebilir ve kesintisiz bir ulaşım sistemi ile toplumun tüm kesimlerine hizmet verecek şekilde planlanmıştır. (3) ”

Cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Ulaştırma erkek egemen bir sektördür, Türkiye’de kadınların ulaşım sektörüne katılımı %10 civarındadır. Ek olarak, yetersiz ulaşım altyapısı, özellikle kırsal alanlarda, kadınların işe erişimini ve eğitim/beceri gelişimini etkilemektedir. (15) Yeni şehirleri Türk tedarik zincirine dahil etmek için ulaşım altyapısına yapılacak yatırımlar, bölgesel ekonomik farklılıkları azaltacaktır.

Yatırım fırsatları: En büyük payın demiryolları (%43), karayolları (%27) ve şehir içi ulaşıma (%23) ait olduğu ulaşımda toplam kamu yatırımı 25 milyar TL (3,7 milyar ABD doları) olarak planlanmıştır.(4)

Temel darboğazlar: Ulaştırma altyapısına yetersiz yatırım, ürün ve hizmet alışverişi için tedarik zinciri kısıtlamaları oluşturur. Nüfus arttıkça mevcut ulaşım altyapısı yetersiz kalabilmektedir. Ulaşım altyapısının geliştirilmemesi, trafik sıkışıklığında daha fazla soruna neden olacak ve SKH 11’e olumsuz yansıyacaktır.

Alt Sektör
Kara Taşımacılığı

Geliştirme ihtiyacı: Karayollarında lojistik ve ulaşım altyapısındaki gelişmelere rağmen, ulaşım yatırımlarında kargo taşımacılığına ve demiryolu moduna odaklanmaya hala önemli bir ihtiyaç var. Yük taşımacılığı sürelerinin ve maliyetlerinin optimize edilmesi, vatandaşlara kesintisiz hizmet sağlanması ve daha çevre dostu ulaşım modlarını tercih etmektir.

Politika önceliği: Türkiye, Yüksek Hızlı Trenler için 2.028 km ve yolcu ve yük taşımacılığı için 228 km’lik konvansiyonel ağları tamamlama hedefine sahiptir. (5)

Cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Ulaştırma erkek egemen bir sektördür, Türkiye’de kadınların ulaşım sektörüne katılımı %10 civarındadır. Ek olarak, yetersiz ulaşım altyapısı, özellikle kırsal alanlarda, kadınların işe erişimini ve eğitim/beceri gelişimini etkilemektedir. (15) Yeni şehirleri Türk tedarik zincirine dahil etmek için ulaşım altyapısına yapılacak yatırımlar, bölgesel ekonomik farklılıkları azaltacaktır.

Yatırım fırsatları: Bu alandaki büyük ölçekli yatırımlar için çeşitli teşvikler mevcuttur. Demiryolu ve tramvay lokomotif parçalarının yerli imalatına yönelik yatırımlar Bölge I, II, III, IV, V ve VI teşviklerinden yararlanmaktadır.

Temel darboğazlar: Darboğazlardan bazıları, metro ve tren hatlarının inşa edildiği çevredeki peyzajın fiziksel koşullarını içerir. TCDD’ye (devlet demiryolları) sunulan sübvansiyonlar özel sektörü dışlayabileceğinden operasyonel engeller vardır. Ayrıca, bu yatırım alanı son derece regüle edilmiştir.

Pazar Büyüklüğü ve Faktörler
Kritik YFA Birimi

Türkiye’nin yıllık demiryolu araçları pazar büyüklüğü 5 milyar Euro’dur. (6) Yerli üretim ile Türkiye iç pazarının 20 milyar Euro’ya ulaşacağı tahmin edilmektedir. (6)

Etki Gösterge Getirisi

15% – 20%

15% – 20%

Türkiye demiryolları pazarında aktif olan görüşülen yatırımcılar, sahadaki yatırımlardan %12-20 seviyesinde bir dönüt hedefliyor.

Yatırım Zaman Çerçevesi

Uzun Vadeli (10+ Yıl)

Uzun Vadeli (10+ yıl)

Yerli metro ve demiryolu araçları, sinyalizasyon sistemleri ve metro yürüyen merdivenlerinin kompleks üretim tesislerinin kurulması, iç talebin karşılanması ve uluslararası pazarda rekabet potansiyelinin geliştirilmesi orta ve uzun vadede gerçekleşebilir.

Gider Boyutu

10 Milyon Dolardan Fazla

Piyasa Riskleri ve Ölçek Engelleri

Sermaye –Yoğun CapEx 
Yatırımlar, yüksek ilk batık maliyetleri gerektirir. Yabancı teknolojiye yüksek bağımlılık, başlangıç ​​maliyetlerini artırır ve uluslararası fiyatlar ile rekabet etme kapasitesini azaltır.
Pazar – Yüksek Rekabet Düzeyi
Pazara geç gelmesinin yol açtığı sorunlar nedeniyle bu alanda halihazırda faaliyet gösteren küresel firmalarla ürünlerin fiyatlarında rekabet edememe potansiyeli sınırlayıcı bir faktör olabilir.
Pazar – Yüksek Düzenlemeler
TCDD ve hükümet alım fiyatlarını belirleyerek fiyat ve maliyet rekabeti için serbest piyasa koşullarını bozabilir.

Sürdürülebilir Kalkınma İhtiyacı

Elektrikli raylı sistemlerde %80-90 hedefi olduğu için Türkiye’de elektrikli lokomotif ve sinyalizasyon sistemlerine ihtiyaç var. Şu anda Türkiye’de 400 lokomotiften sadece 80’i elektriklidir. (7).

Ortalama olarak, bir elektrikli lokomotif dizel trene göre yolcu mili başına %20 ila %35 daha az karbon salıyor. (8)

Demiryolu taşımacılığının yolcu ve yük taşımacılığındaki payı AB-28 ortalamasının altındadır. (9)

Cinsiyet ve Marjinalleşme

Raylı sistemlerin yerli üretimi, sektördeki kadın istihdam payını artırabilir. Sanayide (madencilik ve taşocakçılığı, imalat, inşaat ve kamu hizmetleri olarak tanımlanan) istihdam edilen kadınların oranı sadece %15,8 iken bu sektörde erkeklerin oranı %29,7’dir (16).

Beklenen Gelişim Sonucu

Yerli elektrikli araç üretimini ve sinyalizasyon altyapısını geliştirerek ülke genelinde yolcu ve yük taşımacılığını optimize etmek ve özellikle COVID-19 salgını karşısında hayati önem taşıyan kesintisiz ve sürdürülebilir bir ulaşım modu sağlamak.

Ortalama olarak karayolu yük taşımacılığından kaynaklanan yakıt emisyonlarını azaltın, demiryolları kamyonlardan 4 kat daha fazla yakıt verimlidir, yani demiryolları aracılığıyla yapılan yük taşımacılığı, kamyonlarla yük taşımacılığına kıyasla GHG emisyonlarını %75 oranında azaltır. (10)

Türkiye’de 2023 yılına kadar hizmete girecek yeni yeraltı ulaşım yollarının işletilmesi için 10.000’e yakın yeni araç ihtiyacına cevap vererek, Türkiye’nin şehir içi ulaşım altyapısını geliştirmek ve sürdürülebilir ulaşım modlarını teşvik etmek. (11)

Cinsiyet ve Marjinalleşme

Kadın, kırsal ve göçmen nüfus için seyahat sürelerini azaltın / ulaşıma erişimi artırın

Sanayi sektöründe kadın istihdamını artırmak

İlgili Birincil SKH'ler

8 – İnsana Yakışır İş ve Ekonomik Büyüme

8.4.1 Malzeme ayak izi, kişi başına malzeme ayak izi ve GSYİH başına malzeme ayak izi

Mevcut Seviye kişi başına 16 ton (12)
9 – Sanayi, İnovasyon ve Altyapı

9.1.2 Taşıma şekline göre yolcu ve yük hacimleri

9.b.1 Orta ve yüksek teknolojili sanayi katma değerinin toplam katma değer içindeki oranı

Mevcut Seviye Demiryolu yolcuları: 4,39 milyar yolcu-km (12)31.45% (12)

11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar

11.2.1 Cinsiyete, yaşa ve engellilere göre toplu taşımaya rahat erişimi olan nüfusun oranı

İlgili İkincil SKH’ler

Doğrudan Etkilenen Paydaşlar

Bireyler
Kentsel Nüfus (özellikle ekonomik ulaşımın geçim kaynaklarını sürdürmenin anahtarı olduğu kişiler için)
Cinsiyet eşitsizliği ve/veya marjinalleşme
Ulaşıma erişimi olmayan kırsal, kadın veya göçmen nüfus
Gezegen
Kent içi toplu taşıma seçeneklerinin arttırılması otomobile olan bağımlılığı azaltacak ve karbon salınımını azaltacak, trafik sıkışıklığını da azaltacaktır.
Kurumsal
Yerli raylı araç üreten firmalar, demiryolu işleten şirketler, istasyon yöneticileri/dernekleri ve altyapı yöneticileri/dernekleri
Kamu sektörü
Belediyeler, Türkiye Devlet Demiryolları Birliği

Dolaylı Olarak Etkilenen Paydaşlar

Bireyler
İmalat ve Ar-Ge’de yeni iş fırsatları yaratılacak: araştırmacılar, iş arayan nüfus. Demiryolu ağları, karayolu trafik kazalarını azaltarak trafik güvenliğini artıracaktır. 2018 yılında trafik kazalarında 6.675 ölüm kaydedilmiş, 307.071 kişi yaralanmıştır. (13)
Cinsiyet eşitsizliği ve/veya marjinalleşme
Kırsal kesim, kadın veya göçmen nüfus için yeni iş fırsatları
Kurumsal
Ara teknoloji üreticileri, ham girdi üreticileri
Kamu sektörü
Araştırma enstitüleri, dernekler

Sonuç Riskleri

Teknoloji transferine yönelik ilk çabalar, büyük ölçüde kamu desteğine dayanabilir ve kamu maliyesine baskı yapabilir.

Impact Risks

Yürütme Riski

Verimlilik Riski

Etki Sınıflandırması

B- Fayda Paydaşları

Ne

Karayolunun ulaşımdaki payı azaltılması

Kim

İş modeli, ekonomik ve güvenli ulaşım ihtiyaçları ile özellikle kentsel nüfusa fayda sağlayacaktır.

 

Risk

Orta Risk (Teknoloji transferinin ilk aşaması, daha yüksek fiyatlara ve teknik/altyapı kesintilerine neden olabilir.)

Etki Tezi

Bu FYA, elektrikli araçların yerli üretimini ve sinyalizasyon altyapısını teşvik ederek ülke genelinde yolcu ve yük taşımacılığını optimize edecektir.

Politik Faktörler

(Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 2019-2023 Stratejik Planı): Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’ndan 2019-2023 Stratejik Plan: Demiryolu ağı ve şehir içi raylı sistemlerin artırılması hedefi bulunmaktadır.

(11. Kalkınma Planı) 334.1.: Ulusal karasal ulaşım sistemlerinde demiryollarının payı yüzde 5,15’ten yüzde 10’a çıkarılacaktır. (3)

(2019-2023 Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Stratejik Planı): Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2019-2023 Stratejik Planı, ulusal tedarik zincirinin verimsizliklerini gidermek için Türkiye’nin intermodal taşımacılık altyapısının desteklenmesinin önemini vurgulamaktadır.

Finansal Faktörler

Mali teşvikler: Kamulaştırma ve yerli üretim çalışmaları kapsamında kamu bankalarından uygun koşullarda kredi alınabilmektedir. Uluslararası bankalardan uygun LIBOR faizli krediler de Hazine garantili olarak mevcuttur. (6)

Mali teşvikler: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın bölgesel yatırım ve proje bazlı teşvikleri arasında KDV istisnası, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sosyal güvenlik primi desteği, faiz/kar payı desteği, 500 milyon TL’nin üzerindeki yatırımlar için KDV iadesi bulunmaktadır. (14)

Diğer teşvikler: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası, yenilikçi teknolojileri finanse etmek için Türkiye Kalkınma Fonu kapsamında “Teknoloji ve Yenilikçilik Fonu” kurmuştur, 350 milyon TL bütçeli şirket/proje bazlıdır.

Düzenleyici Faktörler

(Yönetmelik): Türkiye Devlet Demiryolları (TCDD), Türkiye’deki çoğu yolcu ve yük demiryolu işletmesinden sorumlu devlete ait bir demiryolu şirketidir.

(Yönetmelik): Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Yasal Mevzuat: SİP (Sanayi İşbirliği Projesi)

(Yönetmelik): Demiryolu sektörünün serbestleştirilmesi, özel sektör yatırımları yoluyla verimlilik ve kalitenin artırılması amacıyla 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Taşımacılığının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun 2013 yılında yürürlüğe girmiştir.

ÖZEL SEKTÖR

Durmazlar ve Bozankaya gibi firmalar, Hyundai Rotem, CAF, Mitsubishi, Siemens, Stadler, Hitachi, Alstom, Bombardier, CRRC, ABB gibi uluslararası pazarlara hakim olan firmalar

DEVLET

Belediyeler, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları, Raylı Sistemler Derneği (RSD)

ÇOKLU TARAFLAR

EBRD

KAR AMACI GÜTMEYEN

Raylı Ulaşım Sistemleri ve Sanayicileri Derneği (RAYDER).