COVID-19 Pandemisi Ve Gelecekteki Krizlere Yanıt Olarak KKE Üretimi
Etki Gösterge Getirisi:
Yatırım Zaman Çerçevesi
Pazar Büyüklüğü
Gider Boyutu
Tek kullanımlık ve yıkanabilir yüz maskelerinin yanı sıra önlük, cerrahi maske, önlük ve koruyucu giysi üretimine yönelik yatırımlar. Ürün Çeşitliliği: Önlük, Cerrahi Maske ve Cerrahi Önlük, Koruyucu Takım Üretimi Yatırımları.
Beklenen EtkiTek kullanımlık veya yıkanabilir yüz maskeleri üreten yerel işletmelere yatırım yapmak, günlük kullanım ve sağlık çalışanları için verimli bir KKE arzı yaratacak ve pandemiler sırasında bulaşma riskini azaltacaktır.
Kalkınma ihtiyacı: Türkiye’nin SKH 3, 6 ve 8’deki başarısı artıyor ancak hedef seviyelerin gerisinde kalıyor. SKA 9 ve 12 ile elde edilen başarı durgunlaştığı veya gereken orandan daha az arttığı için resim daha iç karartıcı. (1) Pandemi, maskeler ve diğer KKE gibi temel tüketici ürünlerinin üretilmesini de hayati hale getirdi.
Politika önceliği: 11. Kalkınma Planı, 2020 Yıllık Programı ve Yeni Ekonomi Programı 2020-2022, makroekonomik açıdan dengeli, yenilikçi, teknolojik, üretken ve verimlilik odaklı büyümeyi hedeflemektedir. (2) (3) (4). 11. Kalkınma Planı, tekstil sektöründe entegre bir üretim yapısının, sosyal sorumluluğun ve çevre bilincinin teşvik edilmesini istiyor.
Toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Türkiye’de kadınların temel mal sepetine erişimiyle ilgili ayrıştırılmış veriler bulunmamakla birlikte, Türkiye’de ortalama olarak kadınlar arasında cinsiyetler arası ücret farkı %15,6’dır. (24) Türkiye’de bir kadının kazandığı her bir dolara bir erkeğin 2,27 dolar kazandığı tahmin edilmektedir. (25) Bu, erkek meslektaşlarına göre daha düşük bir satın alma gücü anlamına gelir. Tüketim malları sektöründe tekstil sektörü içinde göçmen ve kadın işçiler arasında yüksek oranda kayıt dışılık bulunmaktadır. Bu sektörlerdeki kayıt dışı işçilere genellikle geçim seviyelerinin altında ödeme yapılır. (21)
Yatırım fırsatları: Cotton Incorporated Lifestyle Monitor™ Anketine göre Y kuşağı tüketicilerinin %35’i ve Z kuşağı tüketicilerinin %36’sı kasıtlı olarak “sürdürülebilir” veya “çevre dostu” etiketli giysiler ve ürünler satın almaya çalıştıklarını belirtmektedir. (20)
Temel darboğazlar: Fiyat dalgalanmaları ve bu tür diğer makroekonomik eğilimler, tüketim malları için talep tarafında bir darboğaz oluşturmaktadır. COVID-19’un bazı üreticileri pazarın dışında bırakmasından sonra dijital platformlara dramatik geçiş, KOBİ’lerin dijital okuryazarlığını artırmaya ihtiyaç var. Bazı bölgesel ulaşım altyapısındaki yetersizlikler veya eşitsizlikler, tedarik zinciri kısıtlamaları oluşturmaktadır.
Geliştirme ihtiyacı: Moda endüstrisi, tüm endüstri türleri tarafından su tüketiminin %10’undan fazlasını oluşturan, yılda yaklaşık 79 milyar metreküp su tüketiyor. Bunun 2030 yılına kadar %50 artması bekleniyor.(7) COVID-19 kısıtlamaları nedeniyle pazarlarda %70’e yakın bir düşüş yaşandı ve tüketiciler sürdürülebilir, çevre dostu ve uzun ömürlü ürünlere yönelmiştir.
Politika önceliği: 11. Kalkınma Planı, teknik tekstillerin ve enerji verimli üretim teknolojilerinin üretiminin/kullanımının hükümet tarafından desteklenmesini önermektedir. Şirketler, çevre koruma mevzuatına ve atık yeniden kullanım faaliyetlerine uymaya ve değer zincirindeki diğer paydaşlarla (özellikle makine, elyaf ve teknik son kullanıcı üreticileri) işbirliği yapmaya çağrılmaktadır.
Cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Hazır giyim sektöründe yaklaşık 1,5 milyon kayıt dışı işçi olduğu tahmin edilmektedir. (20) Hazır giyim sektörü, Suriyeli mültecilerin istihdam edildiği ilk üç sektör arasında yer almaktadır. (21) Araştırmalar, hazır giyim ve tekstil endüstrisindeki göçmen işçilerin çoğunun kayıt dışı olduğunu ve sosyal güvenceden yoksun olduğunu göstermektedir. Bu sektörde kayıt dışı çalışanlar asgari ücretin altında kazanıyor. Suriyeli kadın işçiler, Türkiye’nin hazır giyim sektöründe Suriyeli erkek işçilerden %20 daha az kazandıklarını bildirdi. (21)
Yatırım fırsatları: Cotton Incorporated Lifestyle Monitor™ Anketine göre Y kuşağı tüketicilerinin %35’i ve Z kuşağı tüketicilerinin %36’sı kasıtlı olarak “sürdürülebilir” veya “çevre dostu” etiketli giysiler ve ürünler satın almaya çalıştıklarını belirtmektedir. (20)
Temel darboğazlar: Fiyat dalgalanmaları ve bu tür diğer makroekonomik eğilimler, tüketim malları için talep tarafında bir darboğaz oluşturmaktadır. COVID-19’un bazı üreticileri pazarın dışında bırakmasından sonra dijital platformlara dramatik geçiş, KOBİ’lerin dijital okuryazarlığını artırmaya ihtiyaç var. Bazı bölgesel ulaşım altyapısındaki yetersizlikler veya eşitsizlikler, tedarik zinciri kısıtlamaları oluşturmaktadır.
Kritik YFA Birimi
Bir günde üretilen maske sayısı
Küresel KKE pazar büyüklüğünün 2019’da 55,60 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor. (11) Küresel KKE pazar büyüklüğü, %5.6’lık bir büyüme oranı sergileyerek 2020-2024 döneminde 28,67 milyar dolar büyüme potansiyeline sahip olmuştur (15).
15% – 20%
Bu alandaki kıyaslama yatırımları, %15 yatırım getirisi ile ilişkilidir. Ayrıca küresel uygulamalar, koruyucu ekipman üretim kapasitesini artırmaya yönelik çözümlerin ardından hisse fiyatlarında %15-25 artışa işaret ediyor. (9)
Kısa Vade (0–5 yıl)
Mevcut üretim tesislerinin/altyapısının kullanılması, 2-5 ay gibi kısa bir sürede çok hızlı bir yatırım süresi sağlar.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre KKE endüstrisi artan küresel talebi karşılamak için üretimi %40 oranında artırmak zorunda. (8)
COVID-19 krizinin insanların günlük yaşamı üzerinde uzun vadeli etkileri vardır ve etkilerinin en az 2-3 yıl devam etmesi beklenmektedir. Maske takmak yeni normal haline geliyor, bu nedenle KKE endüstrisine, özellikle tek kullanımlık ve yıkanabilir yüz maskelerine olan talep hızla artıyor.
Türkiye dahil birçok ülkenin Kurtarma Planları, özellikle tek kullanımlık ve yıkanabilir yüz maskeleri olmak üzere KKE ürünlerine olan talebi yüksek tutan maskelerin dışarıda takılmasını zorunlu kılıyor.
Araştırma bulgularına göre Türk hazır giyim sektöründe çalışanların çoğu asgari ücretin ve ortak geçim seviyesinin çok altında geçimini sağlıyor. (21) Bu, COVID-19’un etkisiyle daha da kötüleşir; tekstil sektörünün en çok etkilenen sektörler arasında olduğu tahmin ediliyor (23)
Hızlı üretim için gerekli teknolojinin üretimi ile birlikte tek kullanımlık veya yıkanabilir yüz maskeleri üreten yerel işletmelere yatırım yapılması, günlük yaşam ve sağlık çalışanları için verimli KKE arzı yaratacak ve sektörün ihracat hacmini artırabilecektir.
KKE talebinin ele alınması, pandemi nedeniyle gerekli korumayı sürdürecek ani talep şoklarını engelleyecek ve hasta yoğunluğundan kaçınarak hastane masraflarını azaltacaktır.
Hazır giyim sektöründe kadınlar, göçmenler veya kırsal nüfus için gelir düzeylerini ve ekonomik fırsatları artırmak.
3 – İyi Sağlık ve Refah
3.8.1 Temel sağlık hizmetlerinin kapsamı
3.9.2 Güvenli olmayan su, güvenli olmayan sanitasyon ve hijyen eksikliğine atfedilen ölüm oranı (güvenli olmayan Su, Sanitasyon ve Herkes için Hijyen (WASH) hizmetlerine maruz kalma)
3.b.2 Tıbbi araştırma ve temel sağlık sektörlerine toplam net resmi kalkınma yardımı
3.d.1 Uluslararası Sağlık Tüzüğü (UST) kapasitesi ve sağlık acil durum hazırlığı
Mevcut Seviye %74 (2017)
1000 nüfus başına 0,3 ölüm (2016)
66,7 milyon ABD doları (2018)
Mevzuat ve Finansman (%100), giriş noktaları (%90), Sağlık hizmeti sunumu (%87), Zoonotik olaylar (%80), UST Koordinasyonu (%70), Radyasyon acil durumları (%60), Ulusal Sağlık Acil Durumları (60) %), Kimyasal olaylar (%60), İK (%60), Gıda güvenliği (%60), Risk İletişimi (%40)
Hedef Seviye %100
8.4.2 Yerli malzeme tüketimi, kişi başına yerli malzeme tüketimi ve GSYİH başına yerli malzeme tüketimi
Mevcut Seviye Kişi başına 18.7 metrik ton (2017)
Yüz maskeleri insanlar için yeni bir günlük aksesuar haline geldiğinden, bu ürünlerin moda endüstrisine girmesi aşırı tüketimi tetikleyebilir.
Biyolojik olarak parçalanamayan ve tek kullanımlık KKE’ler, Pandemi sırasında yüksek düzeyde kullanım nedeniyle aşırı miktarda atık oluşturur ve uygun şekilde tedavi edilmezse yüksek düzeyde çevre kirliliğine neden olabilir.
Impact RisksBeklenmeyen etki riski
Etki Sınıflandırması
B- Fayda Paydaşları
Önemli, olumlu sonuç: artan sağlık sonuçları
İmalat sanayisinin, sağlık sektörünün ve genel halk sağlığının olumlu etkilenmesi beklenmektedir.
Atık yönetimi buna göre planlanmazsa, tek kullanımlık maskeler önemli bir tıbbi ve katı atık riski ile ilişkilidir.
11. Kalkınma Planı: Bu sektörde hızlı ve esnek üretim, yenilikçilik, müşteri odaklılık, entegre üretim yapısı, sosyal sorumluluk ve çevre bilinci, perakendecilik ve organizasyon becerileri geliştirilecektir.
2020 Yıllık Cumhurbaşkanlığı Programı, ekonomik büyüme ve üretim yöntemlerinin çevresel sürdürülebilirlik standartlarına uygun olması gerektiğini vurgulamaktadır.
Mali teşvikler: KOSGEB TEKNOYATIRIM Destek Programı, KOBİ programı kapsamında tek kullanımlık maske üreticilerinin de yararlanabileceği 6 milyon TL’ye varan destek sağlamaktadır. (18) (19)
Mali Teşvikler: Medikal Ürünlerde Devlet Teşvikleri: Faiz Desteği, Toplam Sabit Yatırım Tutarından Vergi Muafiyeti, Toplam Sabit Yatırım Tutarından SGK İstisnası, SGK İşveren Primi Muafiyeti, SGK İşçi Primi Muafiyeti, KDV Muafiyeti, Gümrük Muafiyeti, Belediye İmar Harçlarından Muafiyet, damga vergisinden muafiyet, Beş Yıllık Emlak Vergisi Muafiyeti, Devletin Hazine Arazilerinden Tahsisi (baz şehre göre değişir)
Diğer teşvikler: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası, yenilikçi teknolojileri finanse etmek için Türkiye Kalkınma Fonu kapsamında “Teknoloji ve Yenilikçilik Fonu” kurdu.
Türk Standartları Enstitüsü (TSE): Yıkanabilir Yüz Maskelerinin üretimi için “filtreleme etkinliği”, “nefes alabilirlik” ve “mikrobiyal yük” olmak üzere 3 gösterge belirleyerek standartlar oluşturmuştur. (14)
CE İşaretleme Direktifleri: İthalatçılar CE İşaretine sahip olmalı ve Uygunluk Beyanı (DoC), kullanım kılavuzu, teknik dosyalar, test raporları gibi belgeler düzenlemelidir. (16)
ÖZEL SEKTÖR
Lotus Grup
DEVLET
Sağlık Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, KOSGEB, Türkiye Sınai Kalkınma Bankası
ÇOKLU TARAFLAR
EBRD
KAR AMACI GÜTMEYENLER
TİM, İstanbul Konfeksiyon İhracatçıları Birliği
KAMU-ÖZEL ORTAKLIĞI
USHAŞ
SEKTÖREL KAYNAKLAR
1) Sürdürülebilir Kalkınma Raporu Gösterge Tablosu 2019, OECD Üyeleri, Türkiye,
3) 2020 Yıllık Cumhurbaşkanlığı Programı,
4) Yeni Ekonomi Planı 2020-2022.
21) Temiz Giysi Kampanyası, 2013.
22) ILO, 2020.
24) ILO, 2020.
YFA KAYNAKLARI
“5) Bangkok Post, Fashin Endüstrisi Yüz Maskelerine Dönüyor.
“7) Textilegence, 28 Nisan 2020
“8) DSÖ, Covid-19. ”
“9) Yahoo. ”
“10) Haberler, 16 April 2020.”
“11) Grandview Araştırması, KKD Pazarı.
“12)Grandview Research, Tek Kullanımlık Yüz Maskeleri Pazarı.
“13)BusinessWire.
“14) Hürriyet.
“15) Bloomberg.
“16) Avrupa Güvenlik Federasyonu, COVID 19.”
“17) Medikal Tıbbi Cihazlar Yatırımlar Teşvikler ”
“18) Hürriyet.