Sürdürülebilir Boyama Ve Yıkama Teknolojileri
Etki Gösterge Getirisi:
Yatırım Zaman Çerçevesi
Pazar Büyüklüğü
Gider Boyutu
Tekstil endüstrisi için enerji verimli ve çevre dostu, sürdürülebilir üretim, boyama ve yıkama teknolojileri
Beklenen EtkiBu YFA, tekstil endüstrisinde su tüketimini azaltacak ve enerji verimliliğini teşvik edecektir.
BölgelerEge Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi, Marmara Bölgesi, Akdeniz Bölgesi
Kalkınma ihtiyacı: Türkiye’nin SKH 3, 6 ve 8’deki başarısı artıyor ancak hedef seviyelerin gerisinde kalıyor. SKA 9 ve 12 ile elde edilen başarı durgunlaştığı veya gereken orandan daha az arttığı için resim artık daha iç karartıcı bir halde. (1) Pandemi, maskeler ve diğer KKD gibi temel tüketici ürünlerinin üretilmesini de hayati hale getirmiştir.
Politika önceliği: 11. Kalkınma Planı, 2020 Yıllık Programı ve Yeni Ekonomi Programı 2020-2022, makroekonomik açıdan dengeli, yenilikçi, teknolojik, üretken ve verimlilik odaklı büyümeyi hedeflemektedir. (2) (3) (4). 11. Kalkınma Planı, tekstil sektöründe entegre bir üretim yapısının, sosyal sorumluluğun ve çevre bilincinin teşvik edilmesini istiyor.
Toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Türkiye’de kadınların temel mal sepetine erişimiyle ilgili ayrıştırılmış veriler bulunmamakla birlikte, Türkiye’de ortalama olarak kadınlar arasında cinsiyetler arası ücret farkı %15,6’dır. (18) Türkiye’de bir kadının kazandığı her bir dolara bir erkeğin 2,27 dolar kazandığı tahmin edilmektedir. (19) Bu, erkek meslektaşlarına göre daha düşük bir satın alma gücü anlamına gelir. Tüketim malları sektöründe tekstil sektörü içinde göçmen ve kadın işçiler arasında yüksek oranda kayıt dışılık bulunmaktadır. Bu sektörlerdeki kayıt dışı işçilere genellikle geçim seviyelerinin altında ödeme yapılır. (17)
Yatırım fırsatları: Cotton Incorporated Lifestyle Monitor™ Anketine göre Y kuşağı tüketicilerinin %35’i ve Z kuşağı tüketicilerinin %36’sı kasıtlı olarak “sürdürülebilir” veya “çevre dostu” etiketli giysiler ve ürünler satın almaya çalıştıklarını belirtmektedir. (15)
Temel darboğazlar: Fiyat dalgalanmaları ve bu tür diğer makroekonomik eğilimler, tüketim malları için talep tarafında bir darboğaz oluşturmaktadır. COVID-19’un bazı üreticileri pazarın dışında bırakmasından sonra dijital platformlara dramatik geçiş, KOBİ’lerin dijital okuryazarlığını artırmaya ihtiyaç var. Bazı bölgesel ulaşım altyapısındaki yetersizlikler veya eşitsizlikler, tedarik zinciri kısıtlamaları oluşturmaktadır.
Geliştirme ihtiyacı: Moda endüstrisi, tüm endüstri türleri tarafından su tüketiminin %10’undan fazlasını oluşturmakla beraber, yılda yaklaşık 79 milyar metreküp su tüketiyor. Bunun 2030 yılına kadar %50 artması bekleniyor. (7) COVID-19 kısıtlamaları nedeniyle pazarlarda %70’e yakın bir düşüş yaşandı ve tüketiciler sürdürülebilir, çevre dostu ve uzun ömürlü ürünlere yönelmiştir.
Politika önceliği: 11. Kalkınma Planı, teknik tekstillerin ve enerji verimli üretim teknolojilerinin üretiminin/kullanımının hükümet tarafından desteklenmesini önermektedir. Şirketler, çevre koruma mevzuatına ve atık yeniden kullanım faaliyetlerine uymaya ve değer zincirindeki diğer paydaşlarla (özellikle makine, elyaf ve teknik son kullanıcı üreticileri) işbirliği yapmaya çağrılmaktadır.
Cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Türk hazır giyim sektöründe yaklaşık 1,5 milyon kayıt dışı işçi olduğu tahmin edilmektedir. (16) Hazır giyim sektörü, Suriyeli mültecilerin istihdam edildiği ilk üç sektör arasında yer almaktadır. (17) Araştırmalar, hazır giyim ve tekstil endüstrisindeki göçmen işçilerin çoğunun kayıt dışı olduğunu ve sosyal güvenceden yoksun olduğunu göstermektedir. Bu sektörde kayıt dışı çalışanlar asgari ücretin altında kazanıyor. Suriyeli kadın işçilerin Türkiye’nin hazır giyim sektöründeki Suriyeli erkek işçilerden %20 daha az kazandığı bildiriliyor. (17)
Yatırım fırsatları: Cotton Incorporated Lifestyle Monitor™ Anketine göre Y kuşağı tüketicilerinin %35’i ve Z kuşağı tüketicilerinin %36’sı kasıtlı olarak “sürdürülebilir” veya “çevre dostu” etiketli giysiler ve ürünler satın almaya çalıştıklarını belirtmektedir. (15)
Temel darboğazlar: Fiyat dalgalanmaları ve bu tür diğer makroekonomik eğilimler, tüketim malları için talep tarafında bir darboğaz oluşturmaktadır. COVID-19’un bazı üreticileri pazarın dışında bırakmasından sonra dijital platformlara dramatik geçiş, KOBİ’lerin dijital okuryazarlığını artırmaya ihtiyaç var. Bazı bölgesel ulaşım altyapısındaki yetersizlikler veya eşitsizlikler, tedarik zinciri kısıtlamaları oluşturmaktadır.
Kritik YFA Birimi
İstihdam edilen kişi sayısı:
Türk hazır giyim ve tekstil sektörü, her yıl 17 milyar doları aşan ihracatıyla ülkenin en büyük ikinci ihracat sektörü konumunda. Sektör ve alt sektörleri, 2020 itibariyle 1,7 milyondan fazla kişiyi istihdam ediyor ve sektör, ülke için büyüme ve inovasyonun ana motorlarından biri. (5) (9)
15% – 20%
Türk tekstil alanında halihazırda aktif olan yatırımcılar, markalaşma ve inovasyon primine bağlı olarak %50’ye kadar çıkabilen %15’lik bir yatırım getirisi tahmin ediyor.
Kısa Vade (0–5 yıl)
Bu alandaki kıyaslama faaliyetleri 3-4 yıllık bir zaman dilimine işaret ediyor.
Gider BoyutuModa endüstrisinin yılda yaklaşık 79 milyar metreküp su tükettiği ve tüm endüstri türlerinin su tüketiminin %10’undan fazlasını oluşturduğu tahmin edilmektedir. Tekstil endüstrisinin su tüketiminin 2030 yılına kadar %50 artması bekleniyor.(7)
Bir pamuklu tişörtün üretilmesi için 2.700 litre suya ihtiyaç vardır, bu da 900 günlük içme suyuna eşittir. (8) Enerji verimli ve çevre dostu üretim, boyama ve yıkama teknolojileri yoluyla su tüketiminin azaltılması, SKH 6 üzerinde önemli düzeyde etkiye sahip olacaktır.
Türk hazır giyim sektöründe yaklaşık 1,5 milyon kayıt dışı işçi olduğu tahmin edilmektedir. (16)
Hazır giyim sektörü, Suriyeli mültecilerin istihdam edildiği ilk üç sektör arasında yer alıyor. Bu sektörde kayıt dışı çalışanlar asgari ücretin altında kazanıyor. Suriyeli kadın işçilerin Türkiye’nin hazır giyim sektöründeki Suriyeli erkek işçilerden %20 daha az kazandığı bildiriliyor. (17)
Enerji verimli ve çevre dostu üretim, boyama ve yıkama teknolojileriyle su tüketimini azaltmak, SKH 6 üzerinde önemli bir etkiye sahip olacaktır. Bir pamuklu tişörtün üretilmesi için 2700 litre suya ihtiyaç vardır, bu da 900 günlük içmeye eşdeğerdir. (8)
Türkiye 11. Kalkınma Planı’nın temel hedefleri ile uyumlu, enerji verimli ve çevre dostu boyama ve yıkama teknolojileri ile enerji verimliliğini artırmak ve atık suyu azaltmak.
Resmi iş fırsatları yoluyla tekstil endüstrisinde kadın, kırsal veya göçmen istihdamını ve gelir düzeyini artırmak.
6.4.1 Zaman içinde su kullanım verimliliğindeki değişim
8.4.1 Malzeme ayak izi, kişi başına malzeme ayak izi ve GSYİH başına malzeme ayak izi
8.4.2 Yerli malzeme tüketimi, kişi başına yerli malzeme tüketimi ve GSYİH başına yerli malzeme tüketimi
Mevcut Düzey GSYİH birimi başına 1,3 kg (2017)(14)Kişi başına 18,7 metrik ton (2017) (14)
9.2.1 GSYİH ve kişi başına düşen üretim katma değeri
12.6.1 Sürdürülebilirlik raporu yayınlayan şirket sayısı
13.3.2 Uyum, azaltma ve teknoloji transferi ve kalkınma eylemlerini uygulamak için kurumsal, sistemik ve bireysel kapasite geliştirmenin güçlendirilmesini bildiren ülke sayısı.
Sürdürülebilir/sorumlu tekstil ürünleri fiyatlarında kısa vadeli bir artış, tüketicileri işten çıkarabilir
Impact RisksHizalanma riski
Paydaş katılım riski
Etki Sınıflandırması
B- Fayda Paydaşları
Tekstilde azaltılmış su tüketimi.
Kot üreticileri, tekstil sektörü ve tekstil sektörleri ve alt sektörlerinde istihdam edilen 1 milyondan fazla kişinin bu uygun maliyetli çözümden faydalanması bekleniyor.
Düşük Riskli yüksek fiyatlandırma, nüfusun daha geniş bir kesimi için erişilebilirliğini sınırlayabilir.
11. Kalkınma Planı: Optimum teknolojiyi kullanarak, çevresel açıdan sürdürülebilir bir şekilde teknik tekstil üreten/kullanan şirketlere devlet teşviklerini içermektedir.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, tekstil endüstrisinde sürdürülebilir üretim için Sıfır Atık Standartları ve en iyi uygulama kılavuzlarını belirlemektedir.
2020 Başkanlık Programı: 2020 Başkanlık Programı, ekonomik büyüme ve üretim standartlarının çevresel sürdürülebilirlik ile uyumlu hale getirilmesi çağrısında bulunmaktadır.
Mali teşvikler: EBRD Sürdürülebilir Enerji Finansman Tesisleri: Teknik destekli kredi limitleri, krediler birkaç 100.000 Euro ile birkaç milyon Euro arasında değişmektedir. (13) Sanayi ve teknoloji bakanlığı tarafından kurulan 350 milyon TL bütçeli Teknoloji ve Yenilik Fonu.
Diğer teşvikler: İzmir Kalkınma Ajansı, enerji ve su verimliliği projeleri için 25 milyon TL destek programı başlatmayı planlıyor, >TURQUALITY®, üretimden pazarlamaya, satıştan satış sonrası hizmetlere kadar tüm süreçleri kapsayan bir marka destek programıdır.
Eko-etiket yönetmeliği: Kullanılan boyama malzemelerinin türünü sınırlayan ve toksisite miktarını azaltmayı amaçlayan tekstillerde çevre dostu çevre dostu üretimdir. (10)
Sıfır atık düzenlemesi: Çevreyi, insan sağlığını ve tüm kaynakları korumak için SKH’lerle uyumlu bir sıfır atık yönetim sistemi oluşturur. (11)
Atık Yönetimi Yönetmeliği: atık oluşumunun azaltılması, yeniden kullanılması, geri dönüştürülmesi ve geri kazanılması gibi yollarla doğal kaynakların kullanımının azaltılmasını ve atık yönetiminin sürdürülmesini amaçlar. (12)
ÖZEL SEKTÖR
WiserWash, ISKO
DEVLET
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, TSKB
ÇOKLU TARAFLAR
EBRD, EIB, IFC ve diğer bölgesel veya uluslararası kalkınma kurumları
Kar Amacı Gütmeyenler
İstanbul Konfeksiyon İhracatçıları Birliği, Türkiye Giyim Sanayicileri Birliği, TEMA,
SEKTÖREL KAYNAKLAR
1) Sürdürülebilir Kalkınma Raporu Gösterge Tablosu 2019, OECD Üyeleri, Türkiye,
YFA KAYNAKLARI
5) DNB, DyeCoo Şirket Profili.
7) BCG ve Küresel Moda Gündemi, 2030.
8) Bilinçli Kulüp, SU & GİYİM.
9)Turkish Exporters’ Assembly, 2019. 10)Official Gazette, Çevre Etiketi Yönetmeliği.
11)Official Gazette, Sıfır Atık Yönetmeliği.
“12)Official Gazette, Atık Yönetimi Yönetmeliği.
13) EBRD, Sürdürülebilir Enerji Finansman Tesisleri.
16) Temiz Giysi Kampanyası, 2013.
17) ILO, 2020.
18) ILO, 2020.