Engelli Öğrenciler Veya Çalışanlar Için Yardımcı Teknoloji Araçları

Aralık 2021

Etki Gösterge Getirisi:

Yüzde 25'ten Yüksek

Yatırım Zaman Çerçevesi

Kısa Vadeli (0–5 Yıl)

Pazar Büyüklüğü

1 Milyar Dolardan Az

Gider Boyutu

500,000 Dolardan Az

İş Modeli Açıklaması

Engelli öğrenciler veya çalışanlar için yardımcı teknoloji araçları üretmek

Beklenen Etki

Bu YFA, kapsayıcı eğitime erişimi teşvik edecek, ülkenin insan kaynaklarını geliştirecek ve eğitim teknolojisinden elde edilen katma değeri artıracaktır.

Bölgeler

Ege Bölgesi, Karadeniz Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi, Doğu Anadolu Bölgesi

Sektör
Teknoloji ve İletişim > Teknoloji

Direkt İlgili SKA'lar

Dolaylı Etkili SKA'lar:

Sektör
Teknoloji ve İletişim

Geliştirme ihtiyacı: Teknoloji, birçok SDG için kesişen bir sektördür. SDG 9’daki (Sanayi, Yenilik ve Altyapı) performansı açısından, Türkiye büyük zorluklarla karşı karşıya. Ülke, Araştırma ve Geliştirme Harcamaları ve Araştırmacı Sayısı (çalışan bin kişi başına) gibi göstergelerde küresel uzun vadeli hedefin oldukça altında performans gösteriyor. (1)

Politika önceliği: 11. Kalkınma Planı, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri Değerlendirme Raporu, 2020 Yıllık Cumhurbaşkanlığı Programı ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın 2019-2023 Strateji Planı, SKH’lere ulaşılması için teknolojinin ve rekabetçi üretimin ön koşulu olarak ülke ekonomisini dijital olarak dönüştürmenin önemini vurgulamakta.

Cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Teknolojide Kadın Endeksi’ne göre, Türkiye’de teknolojide kadın istihdamının oranı sadece %9,91’dir. STEM mezunlarının %37,11’i kadındır. Teknoloji endüstrisinde erkekler ve kadınlar arasında cinsiyetler arası ücret farkı %8.42. Bu, kadınların teknolojide adil ücretlerle istihdamını teşvik eden politikaları ve iş modellerini zorunlu kılıyor. (17)

Yatırım fırsatları: Hükümet, bu sektördeki yatırım ivmesini harekete geçirmeyi amaçlıyor. Mevcut teşvikler TÜBİTAK, KOSGEB, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ve Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası tarafından sunulmaktadır. Bu sektöre yatırım yapmanın önemi, hayati hizmetlere uzaktan erişimi gerektiren COVID-19 pandemisinin patlak vermesiyle giderek daha belirgin hale geliyor.

Temel darboğazlar: Türkiye pazarında halihazırda mevcut olan ithal teknolojik ürün ve hizmetlerle fiyatlarda rekabet etme yeteneği; bebek endüstrisi sorunları. IoT gibi en son gelişme alanlarından bazılarında düzenlemelerin belirsizliği. Siber güvenlik ve veri gizliliği ile ilgili sorunlar.

Alt Sektör
Teknoloji

Geliştirme ihtiyacı: Öğrenme sonuçlarını artırmak için pedagojik araçların kullanılabilirliğini artırmak ve pandemi ışığında uzaktan öğrenme hizmetlerine erişim sağlamak için eğitim sektöründe teknolojiyle bütünleşik çözümlerin benimsenmesine yönelik artan bir ihtiyaç var.

Politika önceliği: Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2019-2023 Stratejik Planı, eğitim sisteminde dijitalleşme ve uzaktan öğrenmeyi daha yaygın hale getirme ihtiyacını ele alıyor.

Cinsiyet eşitsizlikleri ve marjinalleşme sorunları: Teknolojide Kadın Endeksi’ne göre, Türkiye’de teknolojide kadın istihdamının oranı sadece %9,91’dir. STEM mezunlarının %37,11’i kadındır. Teknoloji endüstrisinde erkekler ve kadınlar arasında cinsiyetler arası ücret farkı %8.42. Bu, kadınların teknolojide adil ücretlerle istihdamını teşvik eden politikaları ve iş modellerini zorunlu kılıyor. (17)

Yatırım fırsatları: Tübitak, KOBİ’lerin yeni bir ürün üretmeye ve mevcut bir ürünü geliştirme ve iyileştirmeye yönelik Ar-Ge projelerine finansal destek sağlamaktadır. Diğer teşvikler ise Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası tarafından verilmektedir. Bu alan yüksek politika ivmesine sahiptir ve yeni yatırım fırsatları hükümet tarafından desteklenmektedir.

Temel darboğazlar: Eğitime erişimi artırmak için yeni teknolojiler geliştirmek hayati önem taşırken, bazı öğrencilerin bu ürün ve hizmetlere erişmek için ülkedeki telekomünikasyon altyapısına erişimi olmadığını da belirtmek önemlidir. Kamu sektörü hizmet sunumu için inisiyatif almak zorundadır.

Pazar Büyüklüğü ve Faktörler
Kritik YFA Birimi

Küresel yardımcı teknoloji pazarı, 2015’te 14 milyar dolardan neredeyse iki katına çıkarak 2024’e kadar 26 milyar dolara ulaşacak (7)

Etki Gösterge Getirisi

Yüzde 25'ten Yüksek

%25’ten fazla

Getiri profili, bu alanda görüşülen paydaşlar tarafından tahmin edilmiştir.

Yatırım Zaman Çerçevesi

Kısa Vadeli (0–5 Yıl)

Kısa Vade (0–5 yıl)

Bu yatırımlar, gerekli düzenleyici çerçeveler ve piyasa çerçeveleri halihazırda kurulmuş olduğundan ve ilgili teknolojinin düzeyine bağlı olarak yüksek düzeyde sermaye yoğun olmadığı için kısa ve orta vade arasında bir nakit akışı yaratacaktır.

Gider Boyutu

500,000 Dolardan Az

Piyasa Riskleri ve Ölçek Engelleri

Pazar – Yüksek Rekabet Düzeyi
Hazır uluslararası rakiplerin mevcudiyeti, bu tür teknolojilerin yurt içinde üretilmesi için sınırlı çabalara sahip olabilir.

Sürdürülebilir Kalkınma İhtiyacı

BM Engelliler ve Kalkınma Raporu, engellilerin dahil edilmesinin tüm SKH’ler arasında nasıl temel bir tema olduğunu özetlemektedir. (18)

SDG 4, kapsayıcı öğrenme ortamları oluşturarak ve engelliler için gerekli yardımı sağlayarak eşit ve erişilebilir eğitimi garanti etmeye çağırıyor

Küresel olarak, ulusal/uluslararası yoksulluk sınırı altındaki engellilerin payı, engelli olmayanlara göre daha yüksektir ve bazı ülkelerde iki katıdır. (18)

Cinsiyet ve Marjinalleşme

Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından toplanan engellilere ilişkin sosyal ve ekonomik verilere göre, veri tabanına kayıtlı engellilerin yüzde 41,6’sı okuma yazma bilmiyor (8).

Milli Eğitim Bakanlığı, son 20 yılda eğitim sistemindeki engelli öğrenci sayısının yaklaşık 289 bine ulaştığını bildiriyor (9)

6 yaş ve üzeri engelli çocukların yarısı okuma yazma bilmiyor (9)

Beklenen Gelişim Sonucu

Özel gereksinimli eğitimin erişilebilirliğini artırmak; SDG 4 doğrultusunda “herkes için kapsayıcı ve eşitlikçi kaliteli eğitim ve yaşam boyu öğrenme fırsatları” elde etmek için çalışmak

Özelleştirilmiş eğitim programları ve eğitim teknolojileri aracılığıyla engellilerin işgücüne entegrasyonunu artırmak

Cinsiyet ve Marjinalleşme

Genellikle göz ardı edilen ve marjinalleştirilen özel ihtiyaçları olan nüfusa yönelik kaliteli eğitime erişim açığının azaltılması

İlgili Birincil SKH'ler

4.1 Hizmet türüne göre temel hizmetleri sunan okulların oranı

4.5.1 Bu listedeki ayrıştırılabilen tüm eğitim göstergeleri için parite endeksleri (kadın/erkek, kırsal/kent, alt/üst refah beşte birlik ve engellilik durumu, yerli halklar ve çatışmalardan etkilenenler gibi diğerleri)

Mevcut Seviye 0.99 GPI (cinsiyet eşitliği için).

Hedef Düzey A 1, farklı gruplar arasındaki pariteyi gösterir

İlgili İkincil SKH’ler

Doğrudan Etkilenen Paydaşlar

Bireyler
Engelli öğrenciler ve kursiyerler, bakıcılar, öğretmenler, şirket çalışanları
Cinsiyet eşitsizliği ve/veya marjinalleşme
Engelli öğrenciler ve kursiyerler
Kurumsal
Eğitim teknolojisi ve hizmet sağlayıcıları, özel ihtiyaç okulları
Kamu sektörü
Devlet okulları, Milli Eğitim Bakanlığı

Dolaylı Olarak Etkilenen Paydaşlar

Bireyler
Okuryazarlık ve beceri seviyelerindeki iyileşme nedeniyle genel işgücü
Kurumsal
İnternet servis sağlayıcıları
Kamu sektörü
Engelli öğrencilerin özel ihtiyaçlarını karşılamak için daha donanımlı olacak eğitim kurumları

Sonuç Riskleri

Yardımcı teknolojilerin çoğu, engelli kişilerin özerkliğini geri kazanmayı amaçlasa da sözde özerkliğin tecrit ve sosyal kayıtsızlığa dönüşme riski de vardır. (8)

Impact Risks

Yürütme Riski: Faaliyetlerin planlandığı gibi yerine getirilmemesi veya istenen sonuçlara yol açmama olasılığı

Etki Sınıflandırması

B- Fayda Paydaşları

Ne

Önemli, olumlu sonuç: kapsayıcı eğitime erişim.

Kim

Engelli öğrenciler, okullar ve öğretmenler, içerik ve teknoloji sağlayıcıları bu iş çözümlerinin tanıtımından doğrudan yararlanır.

Risk

Düşük Risk (Arızalı cihazlar veya teknoloji hataları, kullanıcılar için düşük olasılıklı riskler oluşturabilir.)

Etki Tezi

Bu YFA, kapsayıcı eğitime erişimi teşvik edecek, ülkenin insan kaynaklarını geliştirecek ve eğitim teknolojisinden elde edilen katma değeri artıracaktır.

Politik Faktörler

(11. Kalkınma Planı): 11. Kalkınma Planı, özel gereksinimlilere yönelik okulların beşeri ve fiziki olanaklarını geliştirerek eğitime erişilebilirliğin artırılmasını amaçlamaktadır.

(Milli Eğitim Bakanlığı 2019-2023 Stratejik Planı): Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2019-2023 Stratejik Planı, eğitim sisteminde dijitalleşme ve uzaktan eğitimin yaygınlaştırılması ihtiyacını ele alıyor.

(2020 Başkanlık Programı ): 2020 Başkanlık Programı, ülkenin insan kaynaklarının olumlu ekonomik ve sosyal dışsallıklar üretecek şekilde geliştirilmesi gereğini ve eğitime erişilebilirliğin ve yaşam boyu eğitim fırsatlarının mevcudiyetinin sağlanmasının önemini vurgulamaktadır.

Finansal Faktörler

Mali teşvikler: Tübitak, KOBİ’lere yeni bir ürün üreten veya mevcut bir ürünü iyileştiren Ar-Ge projelerine finansal destek sağlıyor.

Diğer teşvikler: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ile Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası, merkez şirketler/projelerde yenilikçi teknolojileri finanse etmek için “Teknoloji ve Yenilik Fonu” kurdu.

Düzenleyici Faktörler

(Yönetmelik): Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 42. maddesi, hiç kimsenin eğitim ve öğretim hakkından yoksun bırakılamayacağı ilkesinden hareketle, özel eğitime ihtiyaç duyanların ihtiyaçlarının karşılanmasını gerektirmektedir.

(Yönetmelik): 5378 sayılı Özürlüler Kanunu’nun 15. maddesinde, braille, sesli veya elektronik kitap gibi materyallerin sağlanmasında; altyazılı, sesli betimleyici veya işaret dili vb. filmler Milli Eğitim Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.

(Yönetmelik): Türkiye’nin de taraf olduğu Birleşmiş Milletler Engellilerin Haklarına Dair Sözleşme’nin 24. maddesi engellilerin eğitim hakkı konusunu fırsat eşitliği bağlamında tanımlamakta ve gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmektedir.

Özel sektör

Özel ihtiyaç içerik ve sağlayıcıları, İş Bankası gibi Ar-Ge kredisi olan ticari bankalar; Galata Business Angels, Sabancı Vakfı vb. bireysel ve melek yatırımcılar

Devlet

Milli Eğitim Bakanlığı, TÜBİTAK, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü

Çok Taraflılar

UNICEF

Kar Amacı Gütmeyenler

Kapsayıcı Eğitim Derneği